អណ្តើកអាហ្វ្រិកស៊ុលកាតា

អណ្តើកអាហ្វ្រិកស៊ុលកាតា (African sulcata tortoise ឬ Centrochelys sulcata) ដែលគេស្គាល់ផងដែរថាជា អណ្តើកខ្នាយអាហ្វ្រិក (African spurred tortoise) គឺជាប្រភេទអណ្តើកគោកដ៏ធំបំផុតនៅលើដីគោក និងជា អណ្តើកធំបំផុតទីបីនៅលើពិភពលោក (បន្ទាប់ពីអណ្តើកយក្ស Galapagos និង Aldabra)។ ពួកវាមានប្រភពដើមមកពីតំបន់សាហែល (Sahel) ដែលជាតំបន់ស្ងួតហួតហែងនៅភាគខាងត្បូងវាលខ្សាច់សាហារ៉ា ក្នុងទ្វីបអាហ្វ្រិក។

ខាងក្រោមនេះជាព័ត៌មានលម្អិតសំខាន់ៗអំពីពួកវា៖

លក្ខណៈរូបរាងកាយ

• ទំហំ និងទម្ងន់៖ ពេលធំពេញវ័យ ញីនិងឈ្មោលមានទំហំខុសគ្នា។ អាឈ្មោលអាចមានប្រវែងស្នូកចាប់ពី ២៤ ដល់ ៣៦ អ៊ីញ (៦០-៩០ សង់ទីម៉ែត្រ) និងមានទម្ងន់ចន្លោះពី ១០០ ដល់ ២០០ ផោន (៤៥-៩០ គីឡូក្រាម) ឬលើសនេះ។ ឯអាញីមានទំហំតូចជាង ដោយមានទម្ងន់ប្រហែល ៦០ ដល់ ១០០ ផោន។
• ខ្នាយជើង៖ ពួកវាមានខ្នាយរាងកោនធំៗ និងរឹងមាំនៅត្រង់ភ្លៅនៃជើងខាងក្រោយ ដែលជាហេតុធ្វើឱ្យគេហៅពួកវាថា "អណ្តើកខ្នាយ"។
• ពណ៌ស្នូក៖ ស្នូករបស់វាមានរាងមូលខ្ពស់ និងមានពណ៌ត្នោតស្រាល ពណ៌មាស ឬពណ៌ត្នោតចាស់ ចំណែកកូនអណ្តើកដែលទើបនឹងញាស់មានពណ៌លឿងខ្ចី។

ទីជម្រក និងអាកប្បកិរិយា

• ការជីករណ្តៅ៖ ស៊ុលកាតាជាអ្នកជីករណ្តៅដ៏ជំនាញ។ ពួកវាប្រើជើងមុខដ៏រឹងមាំដើម្បីជីករូងក្រោមដីដែលអាចមានប្រវែង រហូតដល់ជាង ៣ ម៉ែត្រ (១០ ហ្វ៊ីត) ដើម្បីគេចពីកម្តៅថ្ងៃដ៏ក្តៅខ្លាំង និងដើម្បីរក្សាសំណើម។
• សកម្មភាព៖ ពួកវាចូលចិត្តចេញរកស៊ីនៅពេលព្រលឹម និងពេលល្ងាច ហើយសម្រាកនៅក្នុងរូង ឬកន្លែងមានភក់នៅពេលថ្ងៃត្រង់ដែលក្រហាយខ្លាំង។
• ការរស់នៅខ្វះទឹក៖ ពួកវាអាចរស់នៅដោយគ្មានទឹកផ្ទាល់ខ្លួនបានរាប់សប្តាហ៍ ដោយទទួលបានជាតិទឹកពីការស៊ីរុក្ខជាតិដែលមានសរសៃ (fiber)។

របបអាហារ

• ជាសត្វស៊ីរុក្ខជាតិ៖ ពួកវាត្រូវការអាហារដែលមានសរសៃខ្ពស់ (high-fiber) ប្រូតេអ៊ីនទាប និងជាតិស្ករទាប។
• អាហារចម្បង៖ ៧៥% ទៅ ៩០% នៃរបបអាហារ គួរតែជាស្មៅស្រស់ ឬស្មៅក្រៀម (ដូចជាស្មៅ Timothy) ស្មៅបោះបង់ចោល និងផ្កាដែលអាចស៊ីបាន (ដូចជាផ្កាឈបារត)។
• អាហារគួរចៀសវាង៖ មិនគួរឱ្យស៊ីផ្លែឈើ (ព្រោះជាតិស្ករខ្ពស់) ឬបន្លែដែលមានជាតិអុកសាឡាតខ្ពស់ (ដូចជាស្ពៃពួយឡេង) ឡើយ ព្រោះវាអាចបណ្តាលឱ្យកើតក្រួសក្នុងប្លោកនោម។

អាយុកាល និងការអភិរក្ស

• អាយុកាល៖ ប្រសិនបើមានការថែទាំត្រឹមត្រូវ ពួកវាអាចរស់បានចាប់ពី ៥០ ដល់ជាង ៨០ ឆ្នាំ ហើយខ្លះអាចរស់បានលើសពី ១០០ ឆ្នាំ ដែលមានន័យថាពួកវាជារឿយៗមានអាយុវែងជាងម្ចាស់ទៅទៀត។
• ស្ថានភាពអភិរក្ស៖ បច្ចុប្បន្នត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជាសត្វ ងាយរងគ្រោះជិតផុតពូជ (Vulnerable / Endangered) ដោយសារការបាត់បង់ទីជម្រក និងការជួញដូរសត្វចិញ្ចឹមអន្តរជាតិ។