កេងកងតូច

កេងកងតូច​ គឺជាបក្សីពពួកកក្ដាំងដែលមានទំហំមធ្យម និងរស់នៅលើចុងឈើខ្ពស់ៗ។ វាជាសមាជិកមួយក្នុងគ្រួសារបក្សីកក្ដាំង (Bucerotidae) ដែលមានវត្តមានយ៉ាងច្រើននៅតាមតំបន់អាស៊ីខាងត្បូង និងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ រួមទាំងប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ។

លក្ខណៈរូបសាស្ត្រ

• ទំហំ និងទម្ងន់៖ មានប្រវែងខ្លួនប្រហែល ៥៥ ទៅ ៦០ សង់ទីម៉ែត្រ និងមានទម្ងន់ចន្លោះពី ៦០០ ក្រាម ទៅ ១,០៥០ ក្រាម។
• ពណ៌សម្បុរ៖ រោមភាគច្រើនមានពណ៌ខ្មៅរលើប កាត់នឹងពណ៌បៃតងតិចៗនៅផ្នែកខាងលើ ចំណែកឯផ្នែកពោះ ទ្រូងខាងក្រោម និងចុងស្លាបមានពណ៌ស។
• ចំពុះ និងក្បាលជើងក្អែក (Casque)៖ មានចំពុះធំទូលាយពណ៌សលាយលឿង និងមានដុះពកក្រាស់ស្រដៀងមួកសុវត្ថិភាពនៅពីលើចំពុះ (ហៅថាក្បាលជើងក្អែក)។ សត្វញីមានពកលើចំពុះតូចជាងសត្វឈ្មោល និងមានស្នាមអុចៗពណ៌ខ្មៅច្រើនជាងនៅលើចំពុះ។

ជម្រក និងការចែកចាយ

• តំបន់រស់នៅ៖ មានវត្តមាននៅតាមបណ្តាប្រទេសនានាដូចជា ឥណ្ឌាភាគឦសាន នេប៉ាល់ ប៊ូតង់ បង់ក្លាដែស មីយ៉ាន់ម៉ា ថៃ ឡាវ វៀតណាម ម៉ាឡេស៊ី សិង្ហបុរី ឥណ្ឌូនេស៊ី និងកម្ពុជា។
• មជ្ឈដ្ឋានរស់នៅ៖ ពួកវាចូលចិត្តរស់នៅក្នុងព្រៃទឹកភ្លៀងតំបន់ទំនាប ព្រៃរបោះ និងចម្ការឈើដាំ។ សត្វប្រភេទនេះមានលក្ខណៈពិសេសត្រង់ថា វាអាចបត់បែនរស់នៅជិតតំបន់ដែលមានមនុស្សរស់នៅ ឬតាមឧទ្យានធំៗក្នុងក្រុងបានយ៉ាងល្អ ខុសពីបក្សីកក្ដាំងប្រភេទផ្សេងទៀត។

របៀបរស់នៅ និងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី

• ចំណីអាហារ៖ អាហារចម្បងគឺផ្លែឈើព្រៃ (ជាពិសេសផ្លែជ្រៃ) ប៉ុន្តែវាក៏ស៊ីសត្វល្អិត ល្មូនតូចៗ ស៊ុតបក្សីដទៃ និងកណ្ដុរផងដែរ ជាពិសេសក្នុងរដូវពងកូនដើម្បីបំពេញជាតិប្រូតេអ៊ីន។
• តួនាទីក្នុងធម្មជាតិ៖ ត្រូវបានគេហៅថាជា "អ្នកដាំដើមឈើនៃព្រៃព្រឹក្សា" ព្រោះវាលេបគ្រាប់ផ្លែឈើធំៗទាំងមូល រួចបន្ទោបង់ចែកចាយគ្រាប់ពូជទាំងនោះទៅទីឆ្ងាយៗក្នុងព្រៃ។
• ការបង្កើតកូនចៅ៖ មានទម្លាប់បន្តពូជប្លែកពីគេ ដោយសត្វញីនឹងចូលទៅសម្ងំក្នុងប្រហោងឈើ រួចយកដីល្បាប់ លាមក និងកាកសំណល់ផ្លែឈើមកបិទភ្ជិតច្រកចូល ទុកតែប្រហោងតូចមួយល្មមសម្រាប់សត្វឈ្មោលបញ្ជូនចំណីអាហារពីខាងក្រៅឱ្យវា និងកូនៗតែប៉ុណ្ណោះ។

ស្ថានភាពអភិរក្ស

សត្វកុកក្ដាំង ត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ក្នុងកម្រិត «ព្រួយបារម្ភតិចតួចបំផុត» (Least Concern) នៅក្នុងបញ្ជីក្រហមរបស់អង្គការ IUCN ដោយសារពួកវាមានចំនួនច្រើន និងសមត្ថភាពខ្ពស់ក្នុងការរស់នៅតាមមជ្ឈដ្ឋានដែលរងការរំខានតិចតួចពីមនុស្ស។