សត្វខ្លាដំបង

សត្វខ្លាដំបង (ឬហៅម្យ៉ាងទៀតថា ខ្លាធំ ឬ ខ្លាខាំ) គឺជាសត្វមំសាសី (ស៊ីសាច់ជាអាហារ) និងជាសត្វអំបូរឆ្មាដែលមានមាឌធំជាងគេបំផុតនៅលើពិភពលោក។ ពួកវាមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការរក្សាលំនឹងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីក្នុងព្រៃធម្មជាតិ។

លក្ខណៈទូទៅរបស់សត្វខ្លាដំបង

• ភិនភាគ៖ មានសម្បុរក្រហម លឿង ឬត្នោតខ្ចី ព្រមទាំងមានឆ្នូតបង្កង់ពណ៌ខ្មៅកាត់ទទឹងដងខ្លួនពីក្បាលរហូតដល់កន្ទុយ។ ឆ្នូតទាំងនេះមានលក្ខណៈពិសេសប្លែកពីគ្នា (ដូចស្នាមមេដៃមនុស្សដែរ)។
• ទម្ងន់ និងទំហំ៖ ខ្លាដំបងឈ្មោលពេញវ័យអាចមានទម្ងន់លើសពី ៣០០ គីឡូក្រាម និងមានប្រវែងដងខ្លួនរហូតដល់ ៣.៣ ម៉ែត្រ (រួមទាំងកន្ទុយ) ចំណែកខ្លាញីមានមាឌតូចជាងនេះបន្តិច។
• របៀបរស់នៅ និងអាហារ៖ ជាសត្វចូលចិត្តដើរ និងបរបាញ់ចំណីតែម្នាក់ឯង (មិនដើរជាហ្វូងដូចតោឡើយ)។ ពួកវាស៊ីសត្វជើងបួនធំៗជាអាហារ ដូចជា ប្រើស ទន្សោង ខ្ទីង និងជ្រូកព្រៃ។
• អាយុកាល៖ នៅក្នុងព្រៃធម្មជាតិ ពួកវាអាចរស់បានរហូតដល់ ២៥ ឆ្នាំ។

ស្ថានភាពសត្វខ្លាដំបងនៅប្រទេសកម្ពុជា

• ការផុតពូជពីព្រៃធម្មជាតិ៖ យោងតាមទិន្នន័យរបស់អង្គការ WWF និងក្រសួងបរិស្ថាន រូបថតខ្លាដំបងចុងក្រោយបង្អស់ដែលថតជាប់ដោយម៉ាស៊ីនថតស្វ័យប្រវត្តគឺនៅឆ្នាំ ២០០៧ ក្នុងខេត្តមណ្ឌលគិរី។ នៅឆ្នាំ ២០១៦ ប្រទេសកម្ពុជាបានប្រកាសជាផ្លូវការថា សត្វខ្លាដំបងបានផុតពូជពីព្រៃធម្មជាតិ (Functionally Extinct) នៅក្នុងប្រទេសហើយ ដោយសារការបរបាញ់ខុសច្បាប់ និងការបាត់បង់ជម្រក។
• គម្រោងស្តារ និងព្រលែងសត្វខ្លាឡើងវិញ៖ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាសហការជាមួយអង្គការ Wildlife Alliance និងប្រទេសឥណ្ឌា បានរៀបចំគម្រោងនាំយកសត្វខ្លាដំបង (ប្រភេទខ្លាដំបងបេងហ្គាល់ - Bengal Tiger) មកព្រលែង និងស្តារពូជឡើងវិញនៅក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃនៃជួរភ្នំក្រវាញ។ ដែនជម្រកសុវត្ថិភាព និងទ្រុងសម្របខ្លួន (Soft-release enclosure) ទំហំប្រហែល ៤០ ហិកតា ត្រូវបានសាងសង់រួចរាល់ដើម្បីត្រៀមទទួលពួកវា។